ÇOCUĞU OPERASYON/AMELİYAT GEÇİRECEK
ANNE VE BABALARA ..
Doğadaki her
canlı gibi insanoğlunun da hayatında bazı cerrahi müdahaleler gerektirecek
kazalar hastalıklar gelebilir. Bakın farkındaysanız ilk cümlemde ‘’ sonu ölümle
de bitebilecek bazı kanlı ameliyatlar yaşayabiliriz’’ gibi dramatik ve pesimist
bir cümle kullanmıyorum.
Neden?
Çünkü bu
makalemi anne babaların yani yetişkinlerin okuyacağını biliyorum. Bu yüzden
önce sizin bu durumu ‘’ dramatik’’ tablodan çıkarmanızı istiyorum.
Çocuğunuz
bazı zaruri durumlardan ameliyat olacak.
Evet ne
mutlu ki ameliyat olabileceği bir dönem ve toplumdasınız.
Evet ne
mutlu ki ameliyat olabileceği bir hastalığa sahipsiniz.
Ve hayır,
lütfen çocuğunuza ucunda dönüşü olmayan asker uğurlaması merasimleri yapmayın..
Onu
öldüren,yaralayan, korkutan siz oluyorsunuz.
Ne
yapabiliriz?
1.
Ameliyat hakkında ne kadar bilmek istiyorsa o kadar ve yaşına uygun ifadelerle cevaplar verebiliriz.
*(Diş ameliyatı/anestezili) Anne ne yapacaklar bana?
-Dişin ağrıyor çünkü içerde büyük bir çürük var. Gözlerini kapatmadan da
o çürüğü alabilir ya da dolgu yapabilirdik ama henüz hazır hissetmediğini bize
söyledin.O yüzden bizde senin hiçbir şey hissetmeyeceğin bir yöntem bulduk. Bir ilaçla orası tamamen
uyuşacak ve hiçbir şey hissetmeyeceksin. Hatta oraya dokunmanı isteyebiliriz
senden ama dokunduğunu fark etmeyeceksin.Sen ne olduğunu anlayana kadar çürüğü
temizleyip iyileştireceğiz. O sırada uyuyup dinlenebilirsin bile.
*Çok acıyacak mı?
- Hayır.Temizleme sırasında hiç canın acımayacak.Ancak verdiğimiz ilaç
bir süre sonra etkisini kaybedebilir.O sırada hafif ağrıların olabilir. Ama
emin ol çürüğünün verdiği acı kadar olmayacak.
*Doğru bilgiler verin. Abartıdan uzak durun.*
2.Çocuğunuz soru sormuyorsa siz yeni bir ortam
hazırlayıp ‘’merak ettiğin bir şeyler var mı’’ diye sorabilirsiniz.
3.Çocuğun karşısında kaşlarınızı ‘Küçük Emrah’ moduna geçirmeyerek
ve gözlerinizi doldurmayarak konuşmanız en önemli kriterdir. Yumurta çırparken,
elma dilimlerken bu konuşmayı yapabilir en rahat ifadelerinizi
kullanabilirsiniz.
4.Ameliyattan veya önce bir ödül koymanız gerekmiyor.
Bu, bu durumun korkunç bir şey ve ancak ödülle ittirilecek bir şey olduğunu
çocuğa iletir. Ancak öncesinde çocuğunuzla rahatlatıcı etkinlikler oyunlar
geziler planlayabilirsiniz. ‘Senin temizleme/dolgu işin bittiğinde ben yanında
olacağım ilk beni göreceksin. İşimiz erken bitsinde çıkışta güzelce eğlenelim
uzun zamandır xxx e gitmek istiyordum vaktimiz kalırsa oraya gidelim ne
dersin?’ gibi ona ödül olmayan ama aslında onu etkileyecek etkinlikler
tasarlayabilirsiniz.
5. Eğer ameliyat
günü çok uzak ise çok öncesinden bilgi vermek psikolojik olarak rahatsız edici
olabilir. Çocuğunuz o gün gelene kadar saldırgan, endişeli tavırlar
gösterebilir. Operasyondan birkaç gün önce bilgi vermek uzmanlarca daha
sağlıklıdır.
6.0-6 yaş
grubunu ilk 10 gün refakatçısız bırakmayın. Geceleri mutlaka hastanede yanında olun.
7.Ben sana kurban olurum, ölürüm sana, sakın ağlama
annem , geçecek, bitti bak , canın çok mu acıyoğğ, sana geleceğine bana gelsin
gibi cümlelerle anlaşılmayan ifadeler sergilemeyin. Çocuğunuzu kırılgan bir
vazo muamelesi yapmayın. Yalnızca operasyon geçirdi, temiz ve steril tutmak ,
yasaklı hareketlerden kaçınmak , ağrısını kontrol etmek gerekiyor. Yalnızca
bunları hazırlayın, gergin olmayın ve çocuğunuzu da stres dolu davranışlarla
yormayın.
8.Diğer çocuklarınızın fark edeceği davranış
değişiklikleri ( kayırma, üstün tutma vs.) yapmayın. Özellikle bu dönemde diğer
kardeşler operasyon geçiren çocuk kadar hassastır ve ilgi ister.
Ona kardeşleriyle birlikte yardımcı olabilir kardeşlik bağlarını
güçlendirebilirsiniz.
Tüm bunları yapmanıza rağmen elbette çocuğunuz hala süreçten korkabilir
endişelenebilir.
Lütfen metanetinizi koruyun ve sakin olmayı elden bırakmayın.
Onu anladığınızı, onu hissettiğinizi , yaptığınız ve yapılacak tüm
işlemlerin onun mutluluğu ve sağlığı için olduğunu belirtiniz.
‘’Seni anlıyorum, canının yanmasından korkuyorsun.’’
‘’Oraya uzanmak seni endişelendiriyor olmalı, anlıyorum’’
‘’Tüm bu işlemler senin daha rahat olman ve acı çekmemen için ‘’
‘’bu konuda endişelenmen beni de üzüyor, ancak senin daha sağlıklı olacağını
düşündükçe mutlu oluyorum ve sabırsızlanıyorum’’
Gibi cümleler işinize bir nebze daha yardımcı olabilir. Ancak;
Bunda korkacak bir şey yok, boşuna
ağlıyorsun, boşuna korkuyorsun, hiç canın acımayacak işte, bak şunun kızı ne
güzel olmuş çıkmış hiç ağlamamış, ne kadar büyüttün! .. gibi cümleler çocuğunu
rahatsız edecek ve ifadelerini kısıtlayacaktır.
Önce kendi huzur ve dirayetinizi stabil tutup daha sonra çocuğunuzla
iletişime geçmenizi önerir , sağlık ve mutluluk dilerim.
Geçmiş Olsun.
Çocuk Gelişimci
Büşranur PARLAKTAŞ
